Idiomy. Eseje

Eliza Kącka – doktor nauk humanistycznych, adiunkt w Zakładzie Współczesnej Kultury Literackiej i Artystycznej IKE PUNO oraz na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego (Zakład Literatury i Kultury Drugiej Połowy XIX Wieku). Autorka książek naukowych Stanisław Brzozowski wobec Cypriana Norwida (Warszawa: Wydział Polonistyki UW, 2012) oraz Lektura jako spotkanie. Brzozowski – tekst – metoda (Kraków: Universitas, 2017), a także tomów prozatorskich Elizje (Kraków: Lokator, 2017) i po drugiej stronie siebie (Kraków: Lokator, 2019). Współredaktorka antologii poezji najnowszej Poeci i poetki przekraczają granice (Katowice: FA-art, 2011), redaktorka wyborów poezji mniej współczesnej (m.in. Cypriana Norwida “Klucze od Echa” -Osobność-Wiersze, Kraków: Universitas, 2018). Członkini Zarządu Głównego Towarzystwa Literackiego im. Adama Mickiewicza.

Pewien znamienny refleks naszej romantycznej przygody rozegrał się w ostatniej dekadzie lat 80. XIX wieku. Otóż w Galicji pojawiła się konieczność i szansa postawienia pomników Mickiewicza (stulecie urodzin). Na pomnik krakowski zbierano we wszystkich zaborach. Stąd jedno z rozstrzygnięć odbywało się w Warszawie. Jury warszawskiemu rzeźbiarz Antoni Kurzawa zaprezentował projekt Mickiewicz budzi geniusza poezji. Istotnie, na modelu wieszcz szarpał za połę anioła jak, nie przymierzając, w swoim czasie papieża. Projekt odrzucono jako nieprawomyślny. Wówczas autor wziął młotek i na oczach publiki rozwalił dzieło. Wkrótce potem dokonał życia w przytułku.

Dlaczego opowiadam tu tę znaną w Krakowie historię? Otóż gdyby profesor Maria Janion była rzeźbiarką (kto wie, bliski jest jej żywioł formowania), na jej projekcie geniusz poezji budziłby wieszcza. Pierwiastek ludzki jest bowiem ważniejszy od literatury. Taki pomnik usunąłby warstwę papieru, która dzieli emocje od słowa.

(Fragment eseju Duch i skandal)

Wymiary 14.5 x 20.5 cm
Autor

Rok wydania

2021

Oprawa

miękka

Możesz lubić także…